เครื่องมือรับรองมาตรฐานสู่การ 'ยกระดับภาคประชาสังคม'

ในปีพ.ศ. 2559 กองทุนโลก (Global Fund) มีแผนยุติการช่วยเหลือประเทศไทยในการทำงานแก้ไขปัญหาเอดส์ วัณโรคและมาลาเรีย เนื่องจากประเทศไทยจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีรายได้ปานกลางระดับสูง (Higher Middle Income Countries) แนวโน้มการลดบทบาทดังกล่าว ทำให้ประเทศไทยต้องวางแผนการดำเนินงานและแก้ไขปัญหาเอดส์และวัณโรคร่วมกันทั้งภาครัฐและ ภาคประชาสังคม (CSO) ซึ่งที่ผ่านมาพบว่าบทบาทภาคประชาสังคมมีการทำงานเพื่อยุติปัญหาเอดส์และวัณโรคอย่างยั่งยืนเสมอมา  โดยการพัฒนามาตรฐานการทำงานและยกระดับการบริการรวมทั้งประกันคุณภาพการบริการเพื่อให้มีมาตรฐานและเป็นส่วนหนึ่งหรือเป็นหน่วยบริการในระบบบริการสุขภาพของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นบุคลากรที่ต้องมีความเป็นผู้นำ สามารถจัดการบริหารโครงสร้างการทำงานในองค์กร และระบบการให้บริการได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในขณะเดียวกันก็ต้องได้รับการรับรองมาตรฐานซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการทำงานของภาคประชาสังคมเพื่อได้รับการสนับสนุนงบประมาณดำเนินงานจากภาครัฐอย่างต่อเนื่อง และเป็นไปตามยุทธศาสตร์แห่งชาติ

การพัฒนาเครื่องมือการรับรองมาตรฐานการดำเนินงานองค์กรภาคประชาสังคม (CSO Accreditation)

เมื่อกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงทางสังคมในสมัยปัจจุบัน จะเห็นได้ว่าการมีเปลี่ยนแปลงเกือบทุกด้าน ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงทางสังคมเนื่องจากเทคโนโลยี หรือแม้กระทั่งประชากรที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้มีการพัฒนาเครื่องมือในการทำงานเพื่อพัฒนาทรัพยากรมนุษย์จนเกิดเป็นมาตรฐานการทำงานขององค์กร ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นหน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน รวมถึงองค์กรภาคประชาสังคมต้องปรับตัวตามความเปลี่ยนแปลงโดยมีการทำงานที่มีมาตรฐานที่คำนึงถึงผลลัพธ์มากขึ้น และเมื่อใดก็ตามที่องค์กรสามารถทำงานและสร้างแรงกระทบจนทำให้เกิดผลลัพธ์เป็นไปตามที่คาดหวัง ผลลัพท์ที่ได้จากการทำงานจะนำไปสู่การพัฒนาอย่างต่อเนื่องและการเติบโตอย่างยั่งยืน (Sustainable growth)

ซึ่งการดำเนินงานขององค์กรเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามที่คาดหวังนั้น ต้องมีระบบการบริหารจัดการขององค์กรที่มีประสิทธิภาพ มีหลักการบริหารจัดการองค์กรในทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็น หน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน รวมไปถึงองค์กรภาคประชาสังคมที่มีแนวคิดในการดำเนินงานที่สอดคล้องกัน และสามารถประยุกต์ใช้ร่วมกันได้ภายใต้วัตถุประสงค์เฉพาะที่แตกต่างตามบริบทขององค์กร

ในปัจจุบันมีการสร้างมาตรฐานในการบริหารจัดการขึ้นมากมาย เพื่อสนองตอบต่อความต้องการในการดำเนินงานของทุกภาคส่วน เช่น มาตรฐานการบริการจัดการ ISO9001 สำหรับองค์กรที่ต้องการสร้างคุณภาพให้ลูกค้าพึงพอใจ, มาตรฐานการบริการจัดการ ISO14001 เพื่อทำให้เกิดสินค้าและบริการที่ไม่กระทบต่อสิ่งแวดล้อม, ISO 26000 ที่แสดงให้เห็นว่าองค์กรมีความรับผิดชอบต่อสังคม โดยมาตรฐานทั้งหมดที่กล่าวมานั้นได้มุ่งเน้นไปเพื่อการตอบสนองความต้องการขององค์กรภาคเอกชนเป็นหลัก ทั้งนี้ ที่ผ่านมายังไม่พบว่ามีการพัฒนามาตรฐานการบริหารจัดการที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อรองรับการดำเนินงานขององค์กรภาคประชาสังคม โดยเฉพาะองค์กรหรือหน่วยงานที่ไม่แสวงหาผลกำไร

ที่กล่าวมาข้างต้นจึงเป็นที่มาของการพัฒนาเครื่องมือการรับรองมาตรฐานการดำเนินงานขององค์กรภาคประชาสังคม (CSO Accreditation) ถูกพัฒนาขึ้น เพื่อยกระดับการดำเนินงานองค์กรในภาคประชาสังคมให้มีคุณภาพภายใต้มาตรฐานอันเป็นที่ยอมรับ และนำไปสู่การสร้างความเชื่อมั่นและการสนับสนุนการทำงานของภาคประชาสังคมจากหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนในอนาคต

โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อสร้างมาตรฐานด้านการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพให้แก่หน่วยงานภาคประชาสังคม เพื่อกระตุ้นกลไกการติดตามการดำเนินงานขององค์กรภาคประชาสังคมให้มีประสิทธิภาพและน่าเชื่อถือ และเพื่อส่งเสริมการดำเนินงานและพัฒนาศักยภาพด้านการบริหารจัดการให้แก่องค์กรภาคประชาสังคม